Η Merck και η Moderna ανακοίνωσαν ότι ένα εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA, σε συνδυασμό με το Keytruda, πέτυχε τον κύριο στόχο μελέτης Φάσης 3 σε ασθενείς με μελάνωμα. Η εξέλιξη φέρνει για πρώτη φορά μια τέτοια προσέγγιση τόσο κοντά σε πιθανή αξιολόγηση από τον FDA, χωρίς όμως να σημαίνει ότι το εμβόλιο έχει εγκριθεί ή ότι έχουν δημοσιευτεί όλα τα δεδομένα.
Τι έδειξε η μελέτη
Η δοκιμή περιέλαβε περισσότερους από 1.000 ασθενείς με μελάνωμα, των οποίων οι όγκοι είχαν αφαιρεθεί αλλά υπήρχε κίνδυνος να επιστρέψει ή να εξαπλωθεί η νόσος. Οι ερευνητές συνέκριναν τον συνδυασμό του εξατομικευμένου εμβολίου, που αναφέρεται ως intismeran, με το Keytruda, έναντι της χορήγησης Keytruda μόνο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των εταιρειών και το ρεπορτάζ του National Geographic, μια ενδιάμεση ανάλυση έδειξε ότι ο συνδυασμός ήταν αποτελεσματικότερος ως προς τον κύριο στόχο της μελέτης. Οι εταιρείες δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει το πλήρες σύνολο των αποτελεσμάτων. Τα ανεπιθύμητα συμβάντα που περιγράφηκαν ήταν κυρίως κόπωση και πυρετός, χωρίς να αναφερθούν απειλητικές για τη ζωή αντιδράσεις στο ρεπορτάζ.
Το εύρημα χρειάζεται επομένως προσεκτική ανάγνωση: η επίτευξη του κύριου στόχου είναι σημαντικό βήμα, αλλά δεν ισοδυναμεί με τελική έγκριση ούτε αποκαλύπτει από μόνη της το μέγεθος του οφέλους για κάθε ομάδα ασθενών.
Πώς γίνεται «κατά παραγγελία» το εμβόλιο
Η διαδικασία ξεκινά με δείγμα από τον όγκο, είτε μέσω βιοψίας είτε μετά την αφαίρεσή του. Οι ερευνητές αλληλουχούν το DNA του όγκου και το συγκρίνουν με το DNA υγιών κυττάρων του ίδιου ασθενούς. Έτσι αναζητούν μεταλλάξεις που ξεχωρίζουν τα καρκινικά κύτταρα.
Στη συνέχεια, αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης βοηθούν να προβλεφθούν τα νεοαντιγόνα — μόρια που προκύπτουν από αυτές τις μεταλλάξεις και μπορούν να αναγνωριστούν από το ανοσοποιητικό σύστημα. Η τελική σύνθεση του mRNA σχεδιάζεται για να μεταφέρει τις οδηγίες που χρειάζονται ώστε ο οργανισμός να παρουσιάσει αυτά τα χαρακτηριστικά και να ενισχύσει την επίθεση εναντίον των καρκινικών κυττάρων.
Το mRNA περικλείεται σε λιπιδικό νανοσωματίδιο και χορηγείται με ένεση. Η λογική δεν είναι να παραχθεί ένα ενιαίο εμβόλιο για όλους, αλλά ένα διαφορετικό «σχέδιο» για κάθε όγκο. Η προσέγγιση λαμβάνει υπόψη και τον τύπο HLA του ασθενούς, δηλαδή τους δείκτες που βοηθούν το ανοσοποιητικό να διακρίνει τα κύτταρα του σώματος από εκείνα που πρέπει να στοχοποιήσει.
Γιατί παραμένει πειραματική θεραπεία
Η Φάση 3 είναι το στάδιο στο οποίο μια θεραπεία δοκιμάζεται σε μεγαλύτερο πληθυσμό και σε συνθήκες που μπορούν να δείξουν αν αποτελεί αξιόπιστη νέα επιλογή φροντίδας. Η συγκεκριμένη μελέτη είναι σημαντική επειδή, σύμφωνα με την πηγή, είναι η πρώτη φορά που εμβόλιο mRNA κατά του καρκίνου φτάνει σε αυτό το σημείο.
Ωστόσο, τα πλήρη αποτελέσματα αναμένεται να παρουσιαστούν και να αξιολογηθούν από ανεξάρτητους ειδικούς. Έπειτα ο FDA θα εξετάσει τα δεδομένα πριν αποφασίσει αν επαρκούν για έγκριση. Μέχρι τότε δεν είναι γνωστό από τα διαθέσιμα στοιχεία πόσο διαρκεί το όφελος, πώς κατανέμεται στις διαφορετικές υποομάδες ασθενών ή ποιο θα είναι το πρακτικό κόστος και ο χρόνος παραγωγής ενός ξεχωριστού εμβολίου για κάθε άνθρωπο.
Η προηγούμενη Φάση 2 είχε δείξει μείωση κατά 49% στον κίνδυνο υποτροπής ή θανάτου, σύμφωνα με το National Geographic, αλλά τα αποτελέσματα της μεγαλύτερης μελέτης δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί πλήρως. Η επόμενη κρίσιμη δοκιμασία είναι αν το αρχικό σήμα αποτελεσματικότητας θα επιβεβαιωθεί με διαφανή δεδομένα και αν η εξατομικευμένη παραγωγή μπορεί να γίνει αρκετά γρήγορη ώστε να ενταχθεί στην καθημερινή ογκολογική φροντίδα.
Πηγή: National Geographic — Why Scientists Say This Personalized Cancer Vaccine Could Be a Game-Changer