Ένα πειραματικό μόριο που αναπτύχθηκε αρχικά για τραυματισμούς του νωτιαίου μυελού έδωσε ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε ποντίκια με χαρακτηριστικά της νόσου Αλτσχάιμερ. Το KCL-286 συνδέεται με την επιδιόρθωση βλαβών στο DNA και τη μείωση της φλεγμονής, όμως η απόσταση από ένα εργαστηριακό εύρημα έως μια αποτελεσματική θεραπεία για ανθρώπους παραμένει μεγάλη.
Τι έδειξε η μελέτη
Ερευνητές του King’s College London δοκίμασαν το KCL-286 σε μοντέλο ποντικών με Αλτσχάιμερ και ανέφεραν βελτίωση σε πολλαπλές κυτταρικές διεργασίες που σχετίζονται με τη νόσο. Σύμφωνα με τη δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό FEBS Open Bio, το μόριο περιόρισε τη νευρωνική βλάβη στο DNA και τη φλεγμονή.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η προσέγγιση δεν εστιάζει αποκλειστικά στις πρωτεΐνες β-αμυλοειδές και tau, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο μεγάλου μέρους της έρευνας για το Αλτσχάιμερ. Στοχεύει μηχανισμούς που εμφανίζονται νωρίς στην πορεία της νόσου και ενδέχεται να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.
Οι ερευνητές περιγράφουν το KCL-286 ως μικρό μόριο που λαμβάνεται από το στόμα και ενεργοποιεί τον υποδοχέα β του ρετινοϊκού οξέος, γνωστό ως RARβ. Η οδός του ρετινοϊκού οξέος βοηθά τον οργανισμό να αξιοποιεί τη βιταμίνη Α, ενώ διαταραχές της έχουν συνδεθεί σε προηγούμενες μελέτες με μεταβολές που σχετίζονται με το αμυλοειδές.
Γιατί έχει σημασία η επιδιόρθωση του DNA
Οι διπλές θραύσεις του DNA είναι σοβαρές βλάβες, επειδή και οι δύο έλικες του μορίου κόβονται στο ίδιο σημείο. Το KCL-286 είχε ήδη δείξει σε μελέτες νευροπαθητικού πόνου ότι μπορεί να ενισχύσει την επιδιόρθωσή τους. Η ομάδα εξέτασε έτσι αν η ίδια δράση θα μπορούσε να επηρεάσει βλάβες που παρατηρούνται και στο Αλτσχάιμερ.
Η φλεγμονή αποτελεί το δεύτερο κομμάτι της εικόνας. Στον εγκέφαλο, μια επίμονη φλεγμονώδης απόκριση μπορεί να επιβαρύνει τη λειτουργία και την επιβίωση των νευρώνων. Η ταυτόχρονη επίδραση του μορίου στη βλάβη του DNA και στη φλεγμονή δίνει στους επιστήμονες έναν λόγο να εξετάσουν μια θεραπευτική στρατηγική με περισσότερους από έναν βιολογικούς στόχους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Αλτσχάιμερ έχει μία νέα, αποδεδειγμένη θεραπεία. Το ζωικό μοντέλο αναπαράγει μόνο ορισμένες πτυχές μιας εξαιρετικά σύνθετης ανθρώπινης νόσου, και θετικά αποτελέσματα σε ποντίκια συχνά δεν μεταφέρονται στους ανθρώπους.
Τι γνωρίζουμε από τις δοκιμές σε ανθρώπους
Το KCL-286 έχει ολοκληρώσει αρχική κλινική δοκιμή Φάσης 1 για την ασφάλεια και την ανεκτικότητά του, αλλά στο πλαίσιο άλλης πάθησης. Αυτό μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο στον σχεδιασμό της επόμενης έρευνας, δεν αποδεικνύει όμως ούτε ότι το φάρμακο είναι αποτελεσματικό στο Αλτσχάιμερ ούτε ότι η κατάλληλη δόση θα είναι ίδια.
Για να αξιολογηθεί η πραγματική του αξία χρειάζονται ειδικές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους με τη νόσο. Αυτές θα πρέπει να ελέγξουν την ασφάλεια, τη δοσολογία, τη διείσδυση στον εγκέφαλο και, τελικά, αν υπάρχει μετρήσιμο όφελος στη μνήμη, στη λειτουργικότητα ή στην εξέλιξη της νόσου.
Μια διαφορετική κατεύθυνση στην έρευνα
Οι εγκεκριμένες θεραπείες που στοχεύουν το β-αμυλοειδές έχουν δείξει μετρήσιμο αλλά περιορισμένο κλινικό όφελος σε επιλεγμένους ασθενείς. Η μελέτη του KCL-286 ενισχύει την ιδέα ότι ίσως απαιτείται παρέμβαση σε περισσότερους μηχανισμούς και σε πρώιμο στάδιο, πριν συσσωρευτεί εκτεταμένη και μη αναστρέψιμη νευρωνική βλάβη.
Προς το παρόν, το KCL-286 είναι ένας υποψήφιος για περαιτέρω έρευνα και όχι διαθέσιμη αγωγή. Η σημασία της εργασίας βρίσκεται στην υπόθεση που θέτει προς δοκιμή: ότι η ενίσχυση της επιδιόρθωσης του DNA, μαζί με τον περιορισμό της φλεγμονής, μπορεί να ανοίξει μια συμπληρωματική οδό απέναντι σε μια νόσο με πολλούς αλληλένδετους μηχανισμούς.